Karmyogee
संपादकीय
Last Updated: June 8, 2026संपादकीय ८ जूनची ती काळरात्र संपताच सकाळी (९ जून) फोन आला. “दादा गेले”. “कशाने ?” “कळलेच नाही.” “पण सध्या ते आजारी होते का?” कारण आजारी असले किंवा प्रकृत्ती चिंताजनक असेल तर किमान मनाची तयारी तरी असते. हा ‘कर्मयोगी’ असा एकाएकी कसा काळाच्या पडद्याआड गेला ? हे तर कर्मयोग्याचं जाणं! माझ्यावर मोठा आघातच झाला. अशा वेळी...
आमदार शिवाजीराव पाटील : व्यक्तित्त्व आणि कर्तृत्व
Last Updated: June 8, 2026आमदार शिवाजीराव पाटील : व्यक्तित्त्व आणि कर्तृत्व महाराष्ट्राच्या कर्मभूमीत सामाजिक आणि शैक्षणिक परिवर्तनाच्या संदर्भात विचारसरणीचा तेजस्वी वारसा लाभलेले थोर महापुरुष उदयाला आले आणि आपल्या कर्तृत्वाने मानवजातीच्या उद्धारार्थ प्रेरणादायी जीवन जगले, अशा महापुरुषांपैकी शिक्षक आमदार शिवाजीराव पाटील तथा दादा एक कर्तृत्ववान प्रभावी व्यक्तिमत्त्व होते. शिक्षक आमदार शिवाजीराव पाटील तथा ‘दादा’ यांना लाभलेला कौटुंबिक वारसा अत्यंत उज्ज्वल...
कार्यतत्पर : शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. शंकरराव कोल्हे माजी मंत्री, महाराष्ट्र राज्य मा.उपाध्यक्ष, रयत शिक्षण संस्था, सातारा कार्यतत्पर : शिवाजीराव पाटील मा. शंकरराव कोल्हे माजी मंत्री, महाराष्ट्र राज्य मा.उपाध्यक्ष, रयत शिक्षण संस्था, सातारा माणसाचे आयुष्य हे क्षणभंगुर आहे. परमेश्वराने दिलेला जन्म आणि त्यातून त्याने समाजासाठी केलेलं काम, जीवन जगत असताना दिलेले योगदान ह्यावरच आज प्रत्येकाच्या कामाचा आरसा चकाकत असतो. त्यातून निर्माण...
एक ध्येयवादी व आदर्श रयत सेवक
Last Updated: June 8, 2026मा. अशोक शंकरराव काळे माजी आमदार, कोपरगाव एक ध्येयवादी व आदर्श रयत सेवक मा. अशोक शंकरराव काळे माजी आमदार, कोपरगाव राज्याच्या शिक्षक चळवळीत नवचैतन्य ओतून त्या चळवळीला निश्चित असे विधायक चळवळीचे रूप देणारे शिक्षकांचे लाडके नेते, असंख्य कर्तबगार विद्यार्थ्यांचे महागुरु, पुरोगामी विचारवंत व रयत शिक्षण संस्थेचे उपाध्यक्ष माजी आमदार शिवाजीराव पाटील यांचे दिनांक ९ जून,...
अलौकिक व्यक्तिमत्त्वः शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. शिवाजीराव आढळराव पाटील माजी खासदार, शिरुर लोकसभा अलौकिक व्यक्तिमत्त्वः शिवाजीराव पाटील मा. शिवाजीराव आढळराव पाटील माजी खासदार, शिरुर लोकसभा माझ्या लहानपणपासून ज्यांना मी एक आदर्श राजकारणी, आदर्श विचारवंत व शिक्षणतज्ज्ञ म्हणून मानत आलो असे शिवाजीदादा पाटील पुढे आयुष्यात मला गुरु म्हणून लाभतील असे क्वचितच माझ्या मनात कधी आले असेल. असे गुरुतुल्य ‘शिवाजीदादा’ म्हणजे निर्भिड, शिस्तप्रिय...
एक चालते बोलते विद्यापीठः शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. दिलीप वळसे पाटील आमदार, आंबेगाव शिरुर, माजी विधानसभा अध्यक्ष माजी गृह मंत्री, महाराष्ट्र राज्य महाराष्ट्रातील शैक्षणिक चळवळीत आणि शिक्षक चळवळीत चैतन्य ओतण्यासाठी सतत भिंगरीसारखे फिरणारे आणि सर्वसामान्य विद्यार्थ्यांना शिक्षणाची दारे खुली व्हावीत म्हणून सतत जागरुक राहणारे शिवाजीराव पाटील यांनी झोपेत असतानाच शांतपणे या जगाचा निरोप घेतला हा एक दैवदुर्विलासच म्हणायला हवा. शिवाजीराव पाटील असे...
शिक्षणक्षेत्रातील दीपस्तंभ
Last Updated: June 8, 2026आ. डॉ. पतंगराव कदम माजी मंत्री, महाराष्ट्र राज्य, संस्थापक भारती विद्यापीठ रयत शिक्षण संस्थेच्या सर्वसाधारण मंडळावर व व्यवस्थापन मंडळावर काम करताना मला प्राचार्य शिवाजीराव पाटील यांच्या रयतमधील, शिक्षण क्षेत्रातील समर्पित कार्याची माहिती मिळाली. त्यांचे व माझे चांगले स्नेहसंबंध होते व ते वाढत गेले. रयत शिक्षण संस्थेच्या मंचर येथील अण्णासाहेब आवटे कॉलेजचे प्राचार्य म्हणून प्र. आ. तथा...
रयतेचे पाईक व कार्यक्षम आमदार
Last Updated: June 8, 2026रयतेचे पाईक व कार्यक्षम आमदार मा. डॉ. सुधीर तांबे माजी आमदार, विधानपरिषद, नाशिक पदवीधर मतदार संघ. कर्मवीर डॉ. भाऊराव पाटील यांच्या कार्याने प्रेरित झालेले व संपूर्ण जीवन शिक्षण क्षेत्रासाठी वाहून घेणारे हाडाचे शिक्षक असलेले बाणेदार शिवाजीराव पाटील हे रयतेचे पाईक असलेले कार्यक्षम आमदार म्हणून सदैव प्रेरणादायी ठरणारे व्यक्तिमत्त्व होते. वडील शिक्षणमहर्षी भाऊराव गेणूजी पाटील व आई...
एक असामान्य व्यक्तिमत्त्व
Last Updated: June 8, 2026मा. श्री. लक्ष्मणराव चतूर माजी अध्यक्ष, पुणे जिल्हा माध्यमिक शिक्षक संघ, पुणे जीवन म्हणजे जन्म व मरण ठरलेले. परंतु आमच्यासारख्या जवळच्या कार्यकर्त्यांना चाळीस वर्षापूर्वी ते जसे दिसायचे तसे आजपर्यंत थोड्याफार फरकाने वाटायचे. त्यांचे जाणे हे आम्हाला अकल्पनीय व धक्कादायक वाटते. पिळदार शरीर, तजेलदार व तुकतुकीत चेहरा, उन्नत भालप्रदेश, सरळ व काहीशी बाकदार नासिका, आश्वासक व...
सासरे देवो भव
Last Updated: June 8, 2026सौ. छाया उदयराव पाटील शिवनेरी, मंचर, पुणे मी आणि उदयराव १९८८ सली विवाहाच्या बंधनात बांधले गेलो आणि त्या दिवसापासून कु. छाया तुकाराम ढोले ही सौ. छाया उदयराव पाटील बनली. मी पाटील घराण्याची सून म्हणून ‘शिवनेरी’ बंगल्यात पाऊल ठेवले आणि पूर्ण पाटीलमय होऊन गेले. तसे पहिले तर माझे आजपर्यंतचे सर्व आयुष्य मुंबईत गेले. मी मुंबईतच जगले-...
दादाः एक अवलिया
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य उत्तम सर्जेराव आवारी प्राचार्य, महात्मा गांधी विद्यालय, मंचर माजी सहसचिव, रयत शिक्षण संस्था, सातारा “निश्चयाचा महामेरू । बहुत जनांसी आधारू । अखंड स्थितीचा निर्धारू । श्रीमंत योगी ।। ” संत रामदास दादांबाबत वरील उद्गार काही वावगे नाहीत. अखंड जीवनभर तहहयात दादांनी शिक्षणासाठी व शिक्षकांसाठीच काम केले आहे. मंचरसारख्या खेड्यामध्ये १२ नोव्हेंबर, १९२९ रोजी...
शिक्षण क्षेत्रातील ध्रुवतारा
Last Updated: June 8, 2026डॉ. हंसराज थोरात संशोधन विभागप्रमुख, एस. बी. पाटील इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट, निगडी प्राधिकरण, पुणे शिक्षण क्षेत्रातील दीपस्तंभ, ऋषितुल्य, उत्तुंग व्यक्तिमत्त्व, आदरणीय माजी आमदार प्राचार्य शिवाजीराव पाटील उर्फ दादा यांच्या अचानक जाण्याने आम्ही सर्वजण सुन्न झालो. कारण ते कार्यरत होते तोपर्यंत त्यांचे महत्त्व कळले नव्हते असे नाही. परंतु आज ते गेल्यामुळे एक मोठी पोकळी निर्माण झाल्यासारखे...
शिक्षण क्षेत्रातील मानदंड
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य लक्ष्मण झुंबरशेठ वाळुंज माजी प्राचार्य, महात्मा गांधी विद्यालय व कनिष्ठ महाविद्यालय, मंचर, पुणे ग्रामीण भागात शिक्षणाची ज्ञानगंगा सामान्यजनांच्या दारापर्यंत नेण्याचे काम करणारे बी. जी. पाटील यांनी पुणे जिल्ह्यातील मंचर येथे माध्यमिक विद्यालय सुरू करून शिक्षणसेवेची मुहूर्तमेढ रोवली. त्यांच्याच संस्कारात वाढलेले, करारी व स्वाभिमानी बाण्याचे एक आदर्श व्यक्तिमत्त्व म्हणून त्यांचे सुपुत्र शिवाजीराव पाटील तथा...
एक कर्मयोगी
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य डॉ. पांडुरंग निवृत्ती गायकवाड माजी प्राचार्य म. फुले कॉलेज पिंपरी, पुणे ७ जून, २०१५ रोजी महाविद्यालयाच्या स्थानिक व्यवस्थापन समितीची बैठक होती. मी दादांची वाट पाहत होतो. दादा नेहमीप्रमाणे ठरलेल्या वेळी हजर. अगदी वेळेवर. मी त्यांना घ्यायला पोर्चमध्ये गेलो. त्याच पद्धतीने, त्याच उमेदीने आजही दादांनी माझ्या कार्यालयात प्रवेश केला. माझ्या कार्यालयात जिन्यावरून जाताना दादा...
रयतेचा शिलेदार
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य डॉ. के. जी. कानडे अण्णासाहेब आवटे कॉलेज, मंचर, पुणे माजी शिक्षक आमदार मा. शिवाजीराव (दादा) पाटील यांनी आपल्या संपूर्ण हयातभर रयत शिक्षण संस्थेसाठी विशेषतः पश्चिम विभागातील सर्वच्या सर्व शाखांसाठी एक आधारवड म्हणून काम केले. शिवाजीराव उर्फ दादांच्या वडिलांनी म्हणजेच बाबासाहेबांनी उत्तर पुणे जिल्ह्यामध्ये जनतेच्या सहभागाने व सहकार्याने सुरू केलेली १३ विद्यालये रयत शिक्षण...
माझा शिवबा
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य नारायणराव भगरे निवृत्त प्राचार्य, के.बी.पी. कॉलेज, पंढरपूर शिवाजीराव पाटील आणि माझी पहिली भेट सातारा येथे रयत शिक्षण संस्थेच्या ‘श्रमाच्या मोबदल्यात शिक्षण’ या योजनेत झाली. तिथे शिवाजीराव आणि मी बी.टी.च्या अभ्यासक्रमाच्यावेळी एकत्र आलो. त्यावेळी तो अभ्यास करायचा, पुस्तकात ओळींच्या खाली अंडरलाईन करायचा आणि सकाळी मला ते लिहून काढण्यास सांगायचा. त्यामुळे माझा अभ्यास व्हायचा. त्यामुळेच...
शिवाजीरावांची दादागिरी
Last Updated: June 8, 2026मा. ज्ञानेश्वर कानडे अध्यक्ष, महाराष्ट्र माध्यमिक शिक्षक मंडळ, पालघर दिनांक २४ फेब्रुवारी, १९८५ रोजी ठाणे जिल्हा माध्यमिक शिक्षक संघाच्या तारापूर अधिवेशनप्रसंगी प्रमुख पाहुणे या नात्याने आपली पहिली कार्यक्रमात भेट झाली. त्यानंतर १३ मे, २०१५ रोजी आपण पुणे येथे बोलाविलेल्या टी. डी. एफ. च्या सभेत आपली प्रत्यक्ष भेट झाली. दिनांक २६ मे २०१५ रोजी आपणाशी शेवटचे...
माझे बाबा
Last Updated: June 8, 2026मा. उदय शिवाजीराव पाटील शिवनेरी’ बंगला, मंचर, पुणे ‘माझे बाबाच माझे दैवत, त्यांचे घर हेच माझे मंदिर | त्यांची शिकवण, संस्कार, शिस्त हाच माझा धर्म ।। त्यांचे आचरण, समाजसेवा, सुधारक विचार हीच माझी परंपरा’ // आमचे बालपण आनंदात, कडक शिस्तीत बाबांच्या छत्रछायेत गेले. बालपणी आम्ही दोघे भावंडे होतो. उदय – अभयची जोडी. आम्हाला ४-५ वर्षांचे...
माझे शिल्पकार, माझे दैवत
Last Updated: June 8, 2026मा. बी. टी. आवटे माजी मुख्य व्यवस्थापक, बँक ऑफ बडोदा, महाळुंगे पडवळ मी तसा बाबांचा विद्यार्थी. १९६४ ते १९६८ अशी आठवी ते अकरावी मी बाबा प्राचार्य असलेल्या महाळुंगे पडवळ येथील हुतात्मा बाबू गेनू विद्यालयात शिकलो. अकरावीला अनेक हुशार असलेल्या विद्यार्थ्यांमधून मी ७% च्या अंतराने पहिला आलो म्हणजे पहिला आलेल्या व दुसरा आलेल्या विद्यार्थ्यांच्या टक्केवारीत ७%...
माणसातला देवमाणूस
Last Updated: June 8, 2026श्री. भीमसेन देठे ज्येष्ठ साहित्यिक, मंचर, पुणे भीमाशंकर साखर कारखान्याच्या निवडणुकीचा धुमधडाका संपला होता. निकालही लागला होता. रात्रीचे अधून मधून फटाके वाजत होते. रात्रभर तशी झोप बरोबर लागली नव्हती. तशी ८ जूनची रात्र वाईट गेली. सकाळी मॉर्निंग वॉकसाठी फोन वाजत होता, मी फोन कानाला लावला. बोलणारी व्यक्ती सांगत होती, “सकाळी सकाळी अत्यंत वाईट बातमी सांगतोय.”...
मला लाभलेला एक पूर्ण माणूस
Last Updated: June 8, 2026मा. मधुकर सरनाईक निवृत्त मुख्याध्यापक, लक्ष्मीनारायण विद्यालय, बिबवणे, सिंधुदुर्ग. अध्यक्ष, सिंधुदुर्ग जिल्हा माध्यमिक, उच्चमाध्यमिक संघ आता नीट आठवत नाही… पण साधारणपणे १९७४-१९७५ हे वर्ष असावे. मुख्याध्यापक महामंडळाचे वार्षिक अधिवेशन पंढरपूर येथे होते. यावर्षी प्रथमच मी या महामंडळावर कौन्सिल सदस्य म्हणून आलो होतो. याप्रसंगी झालेल्या कौन्सिल मिटींगमध्ये शिवाजीराव पाटील यांचे मला प्रथम दर्शन झाले… ‘दर्शन’ हा...
साधना
Last Updated: June 8, 2026मा. दिलीप तुपे जनरल बॉडी सदस्य, रयत शिक्षण संस्था. माजी अध्यक्ष, स्थायी समिती. माजी नगरसेवक, म. न. पा., पुणे सन १९७४ ते १९८६ पर्यंतचा आमचा साधना विद्यालयातील विद्यार्थी दशेचा कालखंड आठवला की अजूनही अंगावर रोमांच उभे राहतात. बाबा जेव्हा साधनेत प्राचार्य म्हणून दाखल झाले त्यावेळी कुणी कल्पनाही केली नसेल की, या परिसराच्या शैक्षणिक उज्ज्वल भवितव्याला...
माझे गुरुवर्य
Last Updated: June 8, 2026मा. के. डी. शिंदे निवृत्त एक्झिक्युटिव्ह डायरेक्टर कृष्णा खोरे विकास मंडळ ९ जून, २०१५ रोजी सकाळची नित्यकर्म आटोपून मी नेहमीच्या सवयीप्रमाणे वाचनात स्वतःला गुंतवून वाचता वाचता काही टिपणे तयार करण्याचे काम करीत होतो. मधेच मोबाईलची रिंग झाली. पलीकडून माझे बंधू मारूती शिंदे संभाषण करीत होते. दूरध्वनीवरून त्याने एक दुःखद निरोप दिला की, श्री. शिवाजीराव पाटील...
सन्मित्र शिवाजी पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य आर. डी. गायकवाड सातारा सन १९५२-५३ च्या जून मध्ये मी शिवाजी कॉलेजमध्ये प्रवेश घेतला. जुलैच्या शेवटच्या आठवड्यात मित्रांसह एन.सी.सी. मध्ये प्रवेश घेतला. त्यावेळी एन.सी.सी.ची परेड जिल्हा परिषदेच्या पटांगणावर होत असे. त्यावेळी मी प्रथम शिवाजी भालेराव (पाटील) यांना पाहिले. त्यांचेबरोबर बार्शी भागातील शिवाजीराव जगदाळेही होते. ते दोघे आम्हाला एन.सी.सी.च्या कमांडस् देत परेड घेत होते....
माणसे जोडणारा माणूस
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य शिवाजीराव भोर माजी सचिव, रयत शिक्षण संस्था, सातारा पद्मभूषण डॉ. कर्मवीर भाऊराव पाटील यांचा सहवास व संस्काराचा परिसस्पर्श ज्यांन ज्यांना झाला; त्यांच्या जीवनाचे सार्थक झाले. किंबहुना जीवन मरणावरही त्यांच्या ज्यांनी विजय मिळवला, त्या भाग्यवान रयत सेवकापैकी माझे एक सहकारी, परमस्नेही, पाच दशकांच्या मैत्रीचे बंध स्मृतीरूपाने ठेवून कालवश झाले. दिवंगत रयत शिक्षण संस्थेचे उपाध्यक्ष...
समाजपुरुष : शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. बाळासाहेब वाघ अध्यक्ष, के. के. वाघ शिक्षण संस्था, नाशिक आजवरचे सर्व तत्त्वज्ञ, विचारक, समाजपुरुष यांनी मानवी आयुष्याबद्दल विचार मांडताना अत्यंत सुचकतेनं नमूद केले आहे की, ‘तुम्ही किती जगलात त्यापेक्षा कसे जगलात’ हे महत्त्वपूर्ण आहे. स्व. शिवाजीराव पाटील हे मात्र जीवनाच्या या दोन्ही कसोट्यांवर खरे उतरलेले दिसतात. आपल्या ८७ वर्षांच्या आयुष्यात ते जे जीवन जगले...
एक चैतन्यदायी नेतृत्व
Last Updated: June 8, 2026मा. राधाकृष्ण विखे पाटील महसुलमंत्री, महाराष्ट्र राज्य मा. कै. शिवाजीराव पाटील ह्यांच्या कार्यकर्तृत्वाची माहिती नवीन पिढीला व्हावी या उद्देशाने त्यांचा स्मृतिग्रंथ प्रकाशित करण्याचा निर्णय घेऊन त्यांच्या कार्याबाबत आपण कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा विचार कृतीत उतरविला आहे. राज्याच्या शिक्षक चळवळीतील एक चैतन्यदायी नेतृत्व म्हणून मा. कै. शिवाजीराव पाटील ह्यांची ओळख होती. शिक्षकांना त्यांच्या न्याय्य हक्कांसाठी संघटित करून...
माझे मनोगत
Last Updated: June 8, 2026डॉ. लीला शिवाजीराव पाटील शिवनेरी, मंचर, पुणे माझे वडील डॉ. गोविंदराव हरिभाऊ चव्हाण ह्यांचे मुळगाव उस्मानाबाद जिल्ह्यातील बीड सांगवी. हे चव्हाणांच्या जहागिरीचे गाव. चव्हाण घराण्याकडे जहागिरी होती. मोठा वाडा, शेती व बाग होती. त्यांच्या वाड्यासमोर एक छोटीशी विहीर होती. त्यावेळी मोगलांच्या स्वाऱ्या व्हायच्या म्हणून हे लोक त्या विहिरीत ह्यांच्या जवळच्या तलवारी टाकायचे. अशीच एक जुनी तलवार...
कर्मयोगी: दादा
Last Updated: June 8, 2026मा. ॲड. राम कांडगे माजी आमदार, खेड – आळंदी चेअरमन, रयत शिक्षण संस्था, पश्चिम विभाग सल्लागार मंडळ “The Purpose of Education is the Right Action.” प्लेटोच्या या वचनाचे मूर्तिमंत रूप म्हणजे शिवाजीदादा असल्याचे मला जाणवते. ‘मरावे परी कीर्ती रुपे उरावे’ या उक्तिप्रमाणे शिवाजीदादा आपल्यातून वयाच्या ८७ व्या वर्षी गेले असले तरी आपल्या सामाजिक बांधिलकीच्या कार्यातून सेवाभावीवृत्तीने...
रयतेचे दादा शिवाजीदादा
Last Updated: June 8, 2026अॅड. शंकरराव खंडेराव माने अळकुटी, अहमदनगर भरदार शरीरयष्टी, रूबाबदार व्यक्तिमत्त्व, तेवढाच भारदस्तपणा, चेहऱ्यावर दिसणारा करारी बाणा, अजब धाडसीपणा आणि मोडेन पण वाकणार नाही या वृत्तीचे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे शिवाजीराव पाटील. प्रथमदर्शनी कठोर अन पाषाण हृदयी वाटणारे पण अतिशय मृदू अंत:करणाचे व ‘शिवाजीराव’ या नावातच दबदबा असलेले हे अलौकिक व्यक्तिमत्त्व रयत परिवारामध्ये व आम जनतेमध्ये “शिवाजीदादा” या...
बहुआयामी व्यक्तिमत्त्वः श्री शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. श्री. रामचंद्र तुकाराम पोखरकर निवृत्त कार्यकारी अभियंता. पाटबंधारे विभाग, महाराष्ट्र राज्य मला आठवतंय ते १९५९ चे वर्ष, आमच्या महात्मा गांधी विद्यालय, मंचरच्या हायस्कूलचे दिवस. तेव्हा मी इयत्ता दहावीत होतो. इंग्रजीच्या तासाला सर आमच्या वर्गावर आले. त्यांची शिकविण्याची पद्धत, भारदस्त व्यक्तिमत्त्व पाहून आम्ही सगळे भारावून गेलो. ते सर म्हणजे शिवाजीराव पाटील सर. त्यांची इंग्रजी शिकविण्याची...
अमृतमहोत्सवी शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026श्री. चंद्रकांत गाडे महाळुंगे पडवळ, पुणे शिवाजीरावांचा आज ‘हिरकमहोत्सवी’ वाढदिवस. किरकोळ आजाराचंही गालबोट न लागलेलं एवढं मोठं निरोगी व उत्साही आयुष्य क्वचितच आणि सत्पुरुषांनाच लाभतं. डोंगराएवढ्या कामाची जिद्द. जीवनाचा क्षणन् क्षण सत्कार्यात घालविण्याचा ध्यास. शिक्षणक्षेत्रातील ‘गुरुदेव कार्यकर्ता’ हा विसाव्या शतकातील बहुमोल सन्मान, ५ सप्टेंबर, १९९९ रोजी आमदार शिवाजीराव पाटील यांना देण्यात आला. दुग्धशर्करा योगच तो....
दूरदृष्टी असलेला नेता
Last Updated: June 8, 2026श्री. अस्लम कासम शेख मंचर पुणे गुरुवर्य शिवाजीदादांच्या निधनाची बातमी ऐकली आणि मनात कितीतरी स्मृती जाग्या झाल्या. एक आठवण मात्र मजेशीर म्हणावी अशी. १९८४ सालची गोष्ट आहे. आम्ही सर्व मित्र महात्मा गांधी ज्युनिअर कॉलेजमध्ये शिकत होतो. यशवंतराव चव्हाणसाहेबांचे नुकतेच निधन झाले होते. त्यावेळी शिवाजीदादा विधानपरिषदेचे सदस्य होते. आम्हा मित्रांमध्ये राजकारण, समाजकारण व खेळ या विषयी...
शिक्षण क्षेत्रातील एक दीपस्तंभ
Last Updated: June 8, 2026प्रा. महादेव बागल तुळजापूर मा. शिवाजीराव पाटील (दादांचा) यांचा व माझा संबंध ते प्राचार्य म्हणून हडपसरच्या साधना विद्यालयामध्ये असताना आला. त्यावेळी मी इंदापूर येथे कार्यरत होतो. त्यांची इंदापुरमध्ये इंदापुरचे प्राचार्य माळी सरांनी ओळख करून दिली की, श्री. बागल सरांना रयत शिक्षण संस्थेमध्ये संस्थेचे अध्यक्ष मा. श्री यशवंतराव चव्हाणसाहेबांनी खास बाब म्हणून नोकरी दिली, त्याचे कारण...
माझे प्रेरणास्थान
Last Updated: June 8, 2026सौ. इंदिरा पुरोहित अकोट, अकोला मला चि. उदयचा फोन आला की, दादांच्या चाहत्यांनी व त्यांच्या हितचिंतकांनी पूज्य दादांचा ‘स्मृतिग्रंथ’ काढण्याचे ठरविले आहे. त्यांच्या काही आठवणी असतील तर त्या एका लेखाद्वारे त्यांना कळवाव्यात. एकदम झटका बसला. “अरे दादा आता आपल्यात नाहीत.” माझे मन अजूनही ती गोष्ट स्वीकारायला तयार नाही की, त्यांच्या आठवणीच फक्त जिवंत आहेत. पण...
मला भेटलेला देवः गुरुवर्य दादा
Last Updated: June 8, 2026श्री. बाजीरावशेठ गुंजाळ मंचर, पुणे मला आदरणीय व पितृतुल्य असणारे दादा. दादांचा मी एक सारथी. शिवाजीराव उर्फ दादा म्हणजे माझे दैवत, आयुष्यातील चढउतारांमध्ये धीर देऊन मार्गदर्शन करणारे एकमेव दादा होते. त्यांचा आणि माझा संबंध साधारणपणे तो काळ असेल १९५७-५८ सालचा. खा. किसनराव बाणखेलेंच्या प्रचारासाठी मावळात जाण्यासाठी त्यांच्या गाडीला ड्रायव्हर नव्हता. त्याकाळात माझ्या व्यवसायामुळे माझ्याकडे गाड्या...
उपकार
Last Updated: June 8, 2026श्री मोहम्मद जमील महंमद याकूब शेख मंचर, पुणे मी गेली १५ ते २० वर्षे शिवाजीदादांच्या सोबत राहिलो आहे. त्यांच्या सोबत किती तरी वेळा बाहेरगावी प्रवास केला आहे. शिवाजीदादांचा स्वभाव अतिशय मनमिळाऊ. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व फार वेगळे होते. शिवाजीदादा म्हणजे फारच सत्यवादी माणूस. खोटेपणा त्यांना अजिबात सहनच व्हायचा नाही. माणसांची पारख करण्यात ते पारंगत होते. व्यसनी माणसे...
थोरल्याची थोरवी
Last Updated: June 8, 2026प्राचार्य प्रतापराव पाटील मंचर, पुणे ती. शिवाजीराव म्हणजे ‘दादा’, माझे थोरले बंधू यांच्या संबंधित काही जीवनदायी स्मृतींची नोंद करताना एक अडचण जाणवू लागली की, ही कृती म्हणजे ‘लहान तोंडी मोठा घास’ अशा स्वरुपाची आहे. कारण ते थोरले बंधू आणि माझे अध्यापकाच्या नात्याने ‘गुरु’ ही आहेत. परंतु विचार केला की- “नजरको बदलिये, नजारे बदल जाते है। ...
संघटनात्मक कुशल शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026मा. प्राचार्य केरभाऊ शंकर ढोमसे अध्यक्ष, पुणे जिल्हा माध्यमिक शिक्षक संघ, पुणे महाराष्ट्रातील सर्व शिक्षकांचे लाडके नेते शिक्षक आमदार व महाराष्ट्र शिक्षक लोकशाही आघाडी (टी.डी.एफ.) चे माजी अध्यक्ष स्व. शिवाजीराव पाटील यांच्या पवित्र स्मृतीस विनम्र अभिवादन ! महाराष्ट्राच्या मातीला समाजसुधारणेचे बाळकडू देणाऱ्या शाहू, फुले, आंबेडकर यांच्या विचारांचा व कर्मवीर भाऊराव पाटील, प. पू. डॉ. बापुजी...
शिक्षण व राजकारणातील एक आदर्श
Last Updated: June 8, 2026मा. चंद्रकांत जाधव माजी विभागीय अधिकारी, रयत शिक्षण संस्था. पश्चिम विभाग, पुणे छत्रपती शिवाजी कॉलेजमध्ये कर्मवीर अण्णांनी सुरु केलेल्या ‘कमवा आणि शिका’ या योजनेत सहभागी होऊन महाविद्यालयीन शिक्षण पूर्ण केले. शिक्षण घेत असताना डॉ. कर्मवीर भाऊराव पाटील यांचा सहवास लाभल्यामुळे अण्णांच्या ध्येयाने प्रेरित होऊन त्यांनी रयत शिक्षण संस्थेकरिता आपले जीवन समर्पित केले. शिवाजीराव पाटील यांच्या...
दीपस्तंभ की आधारवड
Last Updated: June 8, 2026श्री. दत्ता केंजळे हडपसर, पुणे बाबांना श्रद्धांजलीपर लेख ! ही कल्पनाच कित्येक दिवस झाली सहन होत नाही. बाबांचं नाव जरी मनात आले तरी त्यांच्या आठवणींचा महापूर मनात उसळतो. त्यांच्याशी संबंधित अनेक घटना प्रसंग मनात दाटून येतात आणि ते आज आपल्यामध्ये नाहीत याची जाणीव झाली की डोळ्यांच्या कडा नकळत ओल्या होतात. कितीतरी आठवणी मनाच्या कोपऱ्यात साठवून...
प्रेरणा स्त्रोत
Last Updated: June 8, 2026मा. विजय बहाळकर अध्यक्ष, महाराष्ट्र टी.डी.एफ. आम्ही मंचरहून भुसावळला जाण्यासाठी गाडीने निघालो. गाडीत तिघेजण होतो. दादा स्वतः गाडी चालवत होते. गप्पांच्या ओघात मी दादांना विचारले, “दादा तुम्ही आज वयाच्या ८२ व्या वर्षी इतक्या दूरपर्यंत ड्रायव्हिंग करीत आहात. आता या वयात हे कशासाठी ? कोणासाठी ?” दादा म्हणाले, “कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या प्रेरणेने व माझे वडिल...
साहेब मामा
Last Updated: June 8, 2026श्रीमती शरयू अण्णासाहेब पाथरवट हडपसर, पुणे. ९ जून, २०१५ रोजी सकाळी म्हणजे नऊच्या दरम्यान मला प्रतिभा पाटील हिचा फोन आला, तुम्हांला काही समजले का ? मी भीतभीतच विचारले “काय झाले?” तिने सांगितले “मंचरचे शिवाजीराव पाटील हे झोपेतच गेले.” ज्या कानाने ऐकत होते, तो कान सुन्न झाला. मनाच्या कोपऱ्यात धरणीकंप झाला. हे कसे झाले, झोपेत गेले...
आमचे शिवालय
Last Updated: June 8, 2026श्री. रणजित उदयराव पाटील शिवनेरी, मंचर आम्ही पाहिलेलं, आमचं, आमच्यातलं दैवत! ज्याच्या जाण्यानं आम्ही कुटुंबीय पोरके तर झालोच पण, आता याच दैवतांच देवालय अजरामर प्रेरणास्थान बनतंय हे बघून धन्यता वाटते. आणि या कामात मला कुटुंबातील एक घटक म्हणून माझी लेखरुपी शाब्दिक समिधा अर्पण करण्याची संधी मिळत आहे हे परम सुख !! हो! मी पाहिलंय या...
माझे भाग्यविधातेः माझे सर
Last Updated: June 8, 2026श्री विजय गाडे साकोरे, पुणे होय, माझे भाग्यविधाते माझे सरच, माझे सर म्हणजे माजी शिक्षक आमदार प्रा. शिवाजीराव पाटील सर. मी साकोरे येथील सामान्य शेतकरी रखमाजी गाडे पाटील यांचा चिरंजीव आंबू रखमाजी गाडे. मी शाळेत जावे, खूप शिकावे आणि मोठे व्हावे अशी माझ्या आई वडिलांची खूप मोठी इच्छा. परंतु त्यावेळी एकंदरीतच शिक्षणाबद्दल एवढी आस्था नव्हती,...
माझे परमस्नेही
Last Updated: June 8, 2026श्री. रोहिदास बापूसाहेब तुपे हडपसर, पुणे. मा. शिवाजीराव पाटील यांच्या सहवासातल्या अनेक आठवणी माझ्या मनात जशाच्या तशा आजही व कायमच घर करून आहेत. त्यांच्यामुळेच मला माणूसपणाचे आणि जगण्याचे मोठे बळ मिळाले. त्यातील १९७५ मधील साधना शाळेतील एक आठवण मला कधीच विसरता येणार नाही. एके दिवशी मी शाळा भरण्याच्या वेळी प्रार्थनेच्या मैदानावर एका बाजूस उभा होतो....
माझ्या जीवनाचे शिल्पकार
Last Updated: June 8, 2026श्री. राजेंद्र सपकाळ हडपसर, पुणे हडपसर येथील साधना विद्यालयामध्ये बाबांनी (शिवाजीरावांना आम्ही बाबा म्हणत असू) केलेले कार्य हे त्यांच्या जीवनातील कार्याचा कळस आहे. या काळात स्वतःचा कळस पूर्ण करताना अनेकांच्या जीवनातील कार्याचा पाया मात्र भरला गेला. या काळात भावी आयुष्यातील सामाजिक आणि राजकीय कार्यकर्ते, उद्योजक, अधिकारी व खेळाडू यांच्या जीवनाची मुहूर्तमेढ रोवली गेली. अनेकांच्या कर्तृत्त्वाची...
माझे गुरुदेव
Last Updated: June 8, 2026मा. अनिल रतन तुपे माजी चेअरमन साधना बँक, हडपसर, पुणे सकाळी माऊली तुपेंचा फोन आला, ‘बाबा गेले.’ एक धक्का बसला. विद्यार्थीप्रिय बाबा गेले आणि कंठ दाटून आला आणि आठवणी जाग्या झाल्या. मी आठवीत असताना शिवाजीराव पाटील ( बाबा ) साधनेत प्राचार्य म्हणून रूजू झाले. बाबा येण्याच्या अगोदरची परिस्थिती म्हणजे संस्थेतील कोणीही प्राचार्य साधनेत यायला तयार...
महामानवाच्या सहवासात
Last Updated: June 8, 2026अॅड. सुनील मा. बांगर (शिवचरित्र अभ्यासक ) संस्थापक/अध्यक्ष, राजमाता जिजाऊ प्रतिष्ठान ‘अंगुत्तरनिकाय’ या बौद्ध ग्रंथात आनंद आणि तथागत बुद्ध यांचा संवाद दिलेला आहे. त्यात आनंद बुद्धाला प्रश्न विचारतो. ‘मुलगंध, सारगंध आणि पुष्पगंध’ हे तीन प्रकारचे गंध वाऱ्याच्या दिशेने जातात. मग वाऱ्याच्या दिशेने व वाऱ्याच्या विरुद्ध दिशेने जाणारा एखादा गंध असतो का ? त्यावर भूमिपुत्र बुद्ध...
ऐसा बंधू होणे नाही
Last Updated: June 8, 2026मा. विजयराव पाटील पुणे शिवाजीराव पाटील हे माझे सर्वात थोरले बंधू आणि मी सर्वात धाकटा. थोरले असल्याकारणाने त्यांना आम्ही सर्व भावंडे ‘दादा’ म्हणत असू. नंतर भाऊबंद, मित्रपरिवार, नातेवाईकही त्यांना याच नावाने हाक मारू लागले व कालांतराने त्यांचे नामकरण शिवाजीराव उर्फ ‘दादा’ या नावाने झाले. कर्तृत्वाने हा माणूस ‘दादा’ होता म्हणजेच वाघासारखा होता व शेवटच्या श्वासापर्यंत...
सर्वगुण संपन्न दादा
Last Updated: June 8, 2026श्री. एस. जी. जाधव आष्टा, सांगली १९८४-१९८५ चा काळ. नुकत्याच झालेल्या सांगली माध्यमिक शिक्षक संघटनेच्या निवडणुकीमध्ये घवघवीत यश मिळवून सर्वच्या सर्व जागा जिंकून टी.डी.एफ. संघटना यशस्वी झाली. त्यामुळे अमर्याद उत्साह वाढला होता. त्यावेळी माझ्यावर कार्यवाह पदाची जबाबदारी सोपविण्यात आली होती. संपूर्ण सांगली जिल्हा टी. डी. एफ.मय झाला होता. तालुका तालुक्यात संघटना बांधून कार्यकारिण्या तयार केल्या...
आठवणीतील दादा
Last Updated: June 8, 2026प्राचार्य एल. एस. सोनावले हडपसर, पुणे कर्मवीर अण्णांच्या रयत शिक्षण संस्थेत कर्मवीर अण्णांच्या ध्येयाने प्रेरित झालेले व संस्थेकरिता जीवन बहाल केलेले जे कुणी रयत शिक्षण संस्थेचे निष्ठावंत कार्यकर्ते आधारस्तंभ झाले, त्यात शिवाजीराव पाटील उर्फ ‘दादा’ संस्थेचे ज्येष्ठ सेवक व आधारवड होते. आयुष्यभर त्यांनी संस्थेची नुसती सेवाच केली नाही तर संस्थेला आपले जीवन समर्पित केले आहे....
आठवणींचे क्षण
Last Updated: June 8, 2026मा. सखारामतात्या शिंदे जी जि. प. सदस्य, अवसरी खुर्द, पुणे आजच्या समाजजीवनात शुद्ध चारित्र्याची माणसे मिळणे दुरापास्त. पण दादांचे याही संदर्भात वेगळेपण अनोखेच. त्यांचे चारित्र्यसंपन्न नेतृत्व आम्हा कार्यकर्त्यांना प्रेरणादायी ठरले. परिसस्पर्शाने लोखंडाचं सोने होते. तसाच हा तात्या शिंदे या परिसाच्या सान्निध्यात राहिला. दिसण्यात बरचसं साम्य म्हणून लहान भावाच्या रुपात अखंड महाराष्ट्रात त्यांच्या मागे सावलीसारखा फिरलो....
साम्राज्य पंधरा हजार दिवसांचे
Last Updated: June 8, 2026श्री. पी. डी. राऊत हडपसर, पुणे निसर्गाच्या सौंदर्याचा साक्षात्कार जेव्हा मानवाला पहिल्यांदा झाला तेव्हा तो या सौंदर्याने वेडा झाला. तो विश्वचैतन्याकडे आणि सौंदर्याकडे पाहून बोलू लागला, डोलू लागला, गाऊ लागला. जो या सौंदर्याने डोलू लागला तो संगीतकार झाला. जो बोलू लागला तो कवी झाला. छन्नी हातोड्याने अरूपाला रूप देऊ लागला तो मूर्तिकार झाला. जो कुंचल्याने...
मरणात खरोखर जग जगते
Last Updated: June 8, 2026श्री. आर. डी. जगताप कराड, सातारा १९५० साली एस. एस. सी. झाल्यानंतर काय करावे हे मला समजत नव्हते. पुढे शिकण्याची तर तीव्र इच्छा होती. चौकशी करता करता कर्मवीरांच्या वसतिगृहात दीन, अनाथ मुलांना प्रवेश मिळत असून शहरातील काही ठिकाणी कमी खर्चात राहण्याची, शिक्षण मिळवण्याची व्यवस्था होते हे समजल्यावर मला आनंद झाला. मी लगेच पुण्याच्या ‘युनियन बोर्डिंग...
दादा आणि मी
Last Updated: June 8, 2026श्री. दे. गे . लोंढे (गुरुजी) माजी मुख्याध्यापक, मंचर, पुणे गुरुवर्य शिवाजीराव पाटील, हे माझे बालपणापासूनचे स्नेही, नात्याने तसे आम्ही बांधील आहोत. त्यांच्याबाबत काही लिहावे असे नेहमीच वाटायचे. हे खरेच आमचे दादा होते. आमच्या मळ्याशेजारीच त्यांचा मळा, त्या अर्थाने ते माझे बांधभाऊच. मंचर चांडोली हा जुना पांदीचा रस्ता. या रस्त्यावर बेंडे मळ्यातील मुले फुरसतीच्या व...
एक धाडसी नेतृत्व
Last Updated: June 8, 2026प्रा. राजाराम बाणखेले सदस्य, आंबेगाव पंचायत समिती, आंबेगाव, पुणे दादा, हे एक असं व्यक्तिमत्त्व होते की ज्यांच्या जवळ गेल्याशिवाय त्यांचे अंतरंग समजतच नसे. अतिशय करारी स्वभाव, शिस्तप्रिय, स्पष्ट वक्ते, अभ्यासू असं त्यांचं व्यक्तिमत्त्व होतं. मला माझ्या आयुष्यात जो सहवास लाभला त्यातून त्यांची तो विरोधी आणि अतिशय जवळचा अशी दोन्हीही स्वभाववैशिष्ट्ये मला पहायला मिळाली. मला आठवतंय...
जीवनाचा उपासक
Last Updated: June 8, 2026सौ. अश्विनी बबन शेटे माजी सरपंच, मंचर अण्णांबद्दल एवढे दुःख तुला वाटते, इतके चांगले भाषण करू शकते हे मी आज पाहिले.” वरील उद्गार मी खासदार किसनराव बाणखेले तथा अण्णा यांच्या पिंडदानदिनी वैकुंठभूमीवर आयोजित केलेल्या शोकसभेत अगदी रडून अण्णांच्या संदर्भात श्रद्धांजली अर्पण करताना मला उद्देशून शिवाजीराव पाटील तथा दादांनी काढलेले. आजही मला हा लेख लिहिताना जसेच्या...
एक सच्चा मित्र : शिवाजीराव
Last Updated: June 8, 2026प्राचार्य. म. कृ. केरूळकर भारत हायस्कूल व ज्यु. कॉलेज, शिवाजीनगर, पुणे. ९ जून, २०१५ मंगळवारी सकाळी ८.३० वाजता मंचरहून फोन आला. माजी आमदार शिवाजीराव पाटील यांचे पहाटे दुःखद निधन झाल्याचे समजले. या वृत्तावर प्रथम माझा विशासच बसेना. या आकस्मिक धक्क्याने माझे मन भूतकाळात गेले. शिवाजीरावांची माझी पहिली भेट झाली त्या प्रसंगाची आठवण झाली. जून, १९५७...
शिक्षणक्षेत्रातील आनंदयात्री
Last Updated: June 8, 2026प्रा. डॉ. प्रल्हाद काळे अण्णासाहेब आवटे महाविद्यालय, मंचर, पुणे मी पस्तीस वर्षे रयत शिक्षण संस्थेत प्राध्यापक म्हणून कार्यरत असल्याने महाविद्यालयाने माझा निवृत्ती समारंभ घेण्याचे ठरविल्यानंतर मा. शिवाजीराव दादांची भेट घेऊन त्यांनी एप्रिलमध्ये येण्याचे मान्य केले. काही कारणांनी हा कार्यक्रम होऊ शकला नाही. पुढे मे महिन्यात सुट्टी लागली. त्यामुळे सुट्टीनंतर हा समारंभ घेण्याचे दादांनी प्रशासनास बजावले....
आमच्या जीवनातील नंदादीप
Last Updated: June 8, 2026सौ. स्वाती. एल. उपार प्रा. एल. डी. उपार मंचर, पुणे समाजामध्ये सर्वमान्य असे आदराचे स्थान निर्माण करणे ही म्हणावी तितकी सोपी गोष्ट नाही. त्यासाठी अपार कष्ट, साधना, सर्वांप्रती अपार सहानुभूती, जिव्हाळा, प्रेम, आपलेसे करून घेण्याची कला अंगी असावी लागते. ‘हे विश्वची माझे घर’ हा ज्ञानेश्वरी बाणा ज्यांच्या हृदयात असतो. तोच माणूस हे करू शकतो. या...
जनसामान्यांचे शिवाजीरावदादा
Last Updated: June 8, 2026श्री. का. स. जगताप मंचर, पुणे शिवाजीराव पाटील हे रयत शिक्षण संस्थेतील फार मोठे प्रस्थ होते. सर्वसामान्य लोक त्यांना आदराने ‘दादा’ म्हणून ओळखत. कर्मवीर भाऊराव पाटील यांच्या रयत शिक्षण संस्थेची जी नवरत्ने होती. त्यात शिवाजीराव प्रामुख्याने एक होते. नारायणराव भगरे, बॅ. पी. जी. पाटील, शंकराराव खरात, सुमनताई पाटील, शंकरराव उनवणे, आनंदराव साळुंखे, शंकरराव महादार असे...
गुरुदक्षिणा
Last Updated: June 8, 2026श्री. किसन जिजाबा आवटे महाळुंगे पडवळ, पुणे संस्कृतमधील गुरुविषयी लिहिलेले विचार प्रत्यक्षात माझे गुरुदेव माजी शिक्षक आमदार, रयत शिक्षण संस्थेचे उपाध्यक्ष मा. शिवाजीराव पाटील यांना लागू पडतात. गुरु कसा असावा? तर मा. पाटील सरांचे जीवन पहा. सर शिक्षक झाले हे लाखो विद्यार्थ्यांचे जीवन घडविण्यासाठीच. जर ते शिक्षक झाले नसते तर? आजचे विविध क्षेत्रातील हे मान्यवर...
दादा : सर्व क्षेत्रात दादाच
Last Updated: June 8, 2026श्री. बाळासाहेब मंजाबा खानदेशे मंचर, पुणे कविवर्य ग. ह. पाटील यांच्या घराण्यातील एक अत्यंत कर्तव्यदक्ष व्यक्ती म्हणूनच माजी आमदार शिवाजीराव पाटील यांचा उल्लेख करावा लागेल. पण ९ जून, २०१५ रोजी नियोजनानुसार मी व माझे मित्र अरुणशेठ लोंढे शिर्डी देवदर्शनास निघालो होतो. शाळेत खेळाडूंना मार्गदर्शन करावयाचे व नंतर निघायचे असे ठरले इतक्यात सकाळी ७ वाजता डॉ...
जानकीचा पिता
Last Updated: June 8, 2026श्रीमती कमल नाथा पडवळ महाळुंगे पडवळ, पुणे मी शिवाजीराव पाटलांची विद्यार्थिनी. पण शालेय जीवनाच्या प्रवेशाअगोदरपासून मी त्यांच्या सान्निध्यात होते. त्यामुळे सर आम्हां कुटुंबीयांचे बाबा कधी झाले ते समजलेच नाही. बाबा आमचे गावी हुतात्मा बाबू गेनू विद्यालयाचे मुख्याध्यापक म्हणून १९६०-६१ साली रूजू झाले. त्यांचे अगोदरचे मुख्याध्यापक मा. खवरे सर विद्यार्थी, ग्रामस्थांमध्ये चांगले रूळले होते. तशी शाळेची...
दादा : एक अष्टपैलू नेतृत्व
Last Updated: June 8, 2026सौ. जैबुन्निसा अल मुलाणी मारुल (हवेली), सातारा १४ जून, १९७४ रोजी आमची बदली पुण्याला झाली. साधना विद्यालय, हडपसर या विद्यालयात आम्ही हजर झालो. माझं सासर व माहेर हे ग्रामीण भागातील असल्यामुळे शहरी वातावरणार्शी आम्ही इतके समरस होऊ शकलो नाही. त्याकाळी साधना विद्यालयात थोडी बेशिस्त होतीच. दाढी मिशावाली अकरावीची मुले, तीन मजली इमारत, एका एका वर्गात...
मानवतावादी दादा
Last Updated: June 8, 2026श्री. ब. ना. जाधव येलवाडी, देह, पुणे दिनांक ९ जून, २०१५ च्या सकाळी सात वाजून तीस मिनिटांनी राजाभाऊ सपकाळ यांचा फोन आला. ते म्हणाले “जाधव सर आपले मंचरचे शिवाजीराव (दादा ) गेले. आपण आठच्या आत मंचरला निघायला पाहिजे. गाडीतळावर तुम्ही माझ्या घरी या.” निघतानाच दादांच्या पूर्व स्मृतींना उजाळा मिळाला. साधना विद्यालयातून मा. चिखले सर (नाना)...
एक सव्यासाची व्यक्तिमत्त्व
Last Updated: June 8, 2026श्री. श्रीराम बेल्हेकर महाळुंगे पडवळ, पुणे ९ जून, २०१५ ची सकाळ १० वाजता मी रयत शिक्षण संस्थेच्या औंध येथील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर महाविद्यालयात नातीच्या प्रवेशासाठी प्रवेश केला. कार्यालय बंद होते. प्रवेशद्वाराजवळ फलकावर लिहिले होते. रयत शिक्षण संस्थेचे उपाध्यक्ष मा. शिवाजीराव पाटील यांचे आज निधन झाले. त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली. हे वृत्त वाचले आणि मन अत्यंत विषण्ण...
आठवणीतील दादा
Last Updated: June 8, 2026श्री. यतीनकुमार गो. हुले. अभियंता, मंचर, पुणे मंचरच्या महात्मा गांधी विद्यालयाच्या नवीन शैक्षणिक वर्षाची सुरूवात झाली होती. जून महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यातील घटना असावी. दहावीच्या चार तुकड्यातील विद्यार्थ्यांची गुणवत्तानिहाय ‘अ’ तुकडीमध्ये फक्त हुशार न ठेवता ते अ, ब, क, ड, या चारही तुकड्यांमध्ये विभागून टाकावेत असे फर्मान प्राचार्य कार्यालयाकडून वर्ग शिक्षकांना मिळाले. पुढील दोनचार दिवसात अंमलबजावणी...
एक तपस्वी शिक्षणप्रेमी
Last Updated: June 8, 2026श्री. किसन कुशाभाऊ सैद महाळुंगे पडवळ, पुणे कर्मवीर भाऊराव पाटील यांचा परिसस्पर्श झालेली महाराष्ट्रातील १९४०- ५० च्या दशकातील जी तरूण मंडळी रयत शिक्षण संस्थेच्या सेवेत दाखल झाली आणि ज्यांनी आपले अखंड आयुष्य शिक्षण क्षेत्रासाठी समर्पित केले त्यापैकी शिवाजीराव पाटील हे एक. अखंड सेवावृत्तीने अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत आपल्या कुशलतेने त्यांनी शिक्षण क्षेत्रात रयत शिक्षण संस्थेच्या माध्यमातून...
आधारवड
Last Updated: June 8, 2026श्री. अभिजित थोरात मंचर, पुणे ‘जे का रंजले गांजले । त्यांसी म्हणे जो आपुले । तोचि साधू ओळखावा । देव तेथेचि जाणावा ।।“ संत तुकाराम कर्मवीर भाऊराव पाटील हे शिक्षण क्षेत्रातील महासागर होते. त्यांच्या छायाछत्राखाली अनेक व्यक्ती निर्माण झाल्या. त्यापैकी एक व्यक्ती म्हणजे शिवाजीराव पाटील. त्यांच्या मला परिचित असलेल्या व्यक्तिगत जीवनपटाचे मी माझ्या कुवतीप्रमाणे अवलोकन...
मला झालेला परिसस्पर्श
Last Updated: June 8, 2026प्रा. शिवाजीराव आवटे महाळुंगे पडवळ, पुणे रयत शिक्षण संस्थेत बायजाबाई जेऊर, श्रीरामपूर आणि त्यानंतर अण्णासाहेब आवटे कॉलेज मंचर येथे प्राध्यापक म्हणून ३१ वर्षे निष्ठेने सेवा पूर्ण करून आज मी सेवानिवृत्त आहे. रयतेच्या या प्रत्येक शाखेत काम करताना शाखेच्या उभारणीत मला प्रामाणिकपणे व निष्ठेने योगदान देता आले व कामाचा ठसा उमटविता आला याचा आज मनस्वी आनंद...
एक ध्येयवाद
Last Updated: June 8, 2026प्रा. सोपानराव हुले लाईफ वर्कर, रयत शिक्षण संस्था, नारोडी, पुणे शैक्षणिक क्षेत्रात चैतन्य निर्माण करण्यासाठी ज्यांनी उभे आयुष्य वेचले, पणाला लावले, शिक्षकांना संघटित करून शैक्षणिक क्षेत्रात चळवळ उभी करून ग्रामीण भागात समाजजागृती करून शिक्षणप्रसार केला असे एक आदरणीय गुरुवर्य व्यक्तिमत्त्व म्हणजे शिवाजीराव पाटील उर्फ दादा होय. दादांनी महाळुंगे पडवळ, विंचूर, हडपसर व मंचर या चार...
शिवाजीराव यांची आठवण
Last Updated: June 8, 2026श्री. सदाशिव रामचंद्र खवरे निवृत्त मुख्याध्यापक, वाळवा, सांगली आमची प्रथम भेट शिवाजी कॉलेज सातारा येथे झाली. शिवाजीराव, आर. पी. पाटील यांच्यासोबत वसतिगृहात राहण्याचा योग आला. कर्मवीर अण्णांसोबत यांचा सहवास ‘“कमवा व शिका’ याचे धडे आम्ही अनुभवले. नंतर आम्ही परीक्षा उत्तीर्ण होऊन शिक्षकीपेशामध्ये पडलो. शिवाजीरावांचा कोल्हापूर येथील कुस्ती प्रसंग, झालेला अपघात, त्या ठिकाणी त्यांची केलेली सेवा,...
स्वावलंबी दादा
Last Updated: June 8, 2026श्री. ग. बा. घोडेकर स्थापत्य अभियंता, महाळुंगे पडवळ, पुणे सन १९६५ सालामध्ये सातवी पास होऊन मी आमच्या गावचे आदर्श हायस्कूल हुतात्मा बाबू गेनू विद्यालयात प्रवेश घेतला. त्यावेळेस उत्सुकता होती. नवीन शिक्षण, नवीन शाळा, नवीन मुलं, सगळं काही नवीन नवीन. त्यावेळी आमचा आठवीचा वर्ग मंदिरात भरायचा. विद्यालयाचं वर्ष सुरू झालं. संस्थेचं ‘‘स्वावलंबी शिक्षण हेच आमचे ब्रीद”...
अखेरचा सलाम
Last Updated: June 8, 2026श्री. विठ्ठल महामुनी ज्येष्ठ साहित्यिक, मंचर, पुणे दादा गेले. अजूनही विश्वास बसत नाही. दादांच्या चार पिढ्या मी पाहत आलो आहे. बाबा तर मला मुख्याध्यापक होते. कडक शिस्तीचे, कडक स्वभावाचे, शाबासकी आणि फटकारणे अस्सल ग्रामीण भाषेत व्हायचे. १९५९ ला मी एस.एस.सी.ला होतो. दादांनी एक धडा शिकविलेला अजूनही आठवतो. तो ‘ऑल अबाऊट अ डॉग.’ त्याचा मतितार्थही सांगितला. ...
आधारस्तंभ दादा
Last Updated: June 8, 2026श्रीमती रत्नप्रभा विश्वनाथ परदेशी तासगाव, सांगली माझे लग्न जून, १९७० साली झाले व त्यानंतर माझे पती आणि सासूबाई यांच्या प्रचंड इच्छाशक्तीमुळे आणि प्रतिकूल परिस्थिती असतानाही मी जून, १९७४ला बी. ए. झाले. नोकरीसाठी धडपड सुरु झाली. माझ्या पतीचे व माझे दोघांचेही माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण रयत शिक्षण संस्थेतच झाले असल्याने याच संस्थेत काम करण्याची आमची...
माझे गुरुवर्य
Last Updated: June 8, 2026महादेव का. गव्हाणे महाळुंगे पडवळ, पुणे हुतात्मा बाबू गेनूंच्या हौतात्म्याने पुनीत असलेल्या आणि कर्मवीर भाऊराव पाटलांच्या पदस्पर्शाने मंगलमय झालेल्या या भूमीत संस्थेचे हुतात्मा बाबू गेनू विद्यालयरूपी इवलेसे रोप लावले गेले. सन १९५८ साली प्रथमच इयत्ता आठवीचा वर्ग हायस्कूलच्या रूपाने सुरू झाला. मा. श्री. खवरे सरांना मुख्याध्यापक होण्याचा पहिला मान मिळाला. ग्रामस्थांना आणि विद्यार्थिवर्गाला आनंद होणे...
रयत सेवक
Last Updated: June 8, 2026प्रा. वसंत भालेराव कळंब, नांदूर, पुणे ‘दादा’ या नावानेच प्राचार्य शिवाजीराव पाटील सर्वश्रुत आहेत. सर्वांच्या परिचयाचे कुटुंबातील थोरला मुलगा म्हणून सर्व बहीण-भावंडे त्यांना दादा म्हणायचे. पुढे ‘दादा’ या नावानेच रयत शिक्षण संस्थेत, समाजात आणि सर्वत्रच ते सर्वश्रुत झाले. दादांची आई भागीरथीबाई बुलढाणा जिल्ह्यातील खामगावच्या बोबडे घराण्यातील श्रीमंत घरच्या. दादांचे वडील भाऊराव उर्फ बाबासाहेब हे मंचरच्या...
दादा
Last Updated: June 8, 2026डॉ. सौ. उषा उर्फ जिजाबाई विठ्ठलराव साळुंके वासुंदे, अहमदनगर ९ जून, २०१५ ची सकाळची वेळ. सकाळपासूनच मन उदास झाले होते. का कोण जाणे सारखे वाटत होते की, आज मंचरला जावे, तेवढ्यात मोबाईलची रिंग वाजली. मनात आले आज सकाळीच फोन आला म्हणून घाईघाईने मोबाईल उचलला. बातमी ऐकून कान बधीर झाले. पुढचे काहीच ऐकू आले नाही. फोन...
एक झंझावत
Last Updated: June 8, 2026श्री. भारत म. घुले माध्यमिक शिक्षक फेडरेशन,रत्नागिरी शिवाजीराव (दादा) पाटील संघटनेचे एक उत्तुंग व्यक्तिमत्त्व, सामान्य कार्यकर्त्यांचा आधारवड, नवीन कार्यकर्त्यांना कार्याचा दीपस्तंभ व एक आदर्श नेतृत्व असणारे शिवाजीराव पाटील म्हणजे तुमचे आमचे सर्वांचे ‘दादा’ अचानक आपल्यातून निघून गेले हे आजही खरं वाटत नाही. वयाच्या ८७ व्या वर्षीही एखाद्या तरुणाला लाजवेल असे व्यक्तिमत्त्व असलेल्या दादांना मृत्युसुद्धा दिवसा...
प्रकाशवाटा
Last Updated: June 8, 2026अॅड. सीताराम बाबुराव खांडगे देवगाव, पुणे सन १९७८/७९ चा काळ. मी अण्णासाहेब आवटे महाविद्यालय एस.वाय.बी.ए. या वर्गात शिकत होतो. महात्मा गांधी विद्यालयाच्या पश्चिम बाजूला लागूनच गोपाळतात्या बाणखेले यांनी राहण्यासाठी बांधलेल्या छोटेखानी सुंदरशा चाळीतील एका खोलीत मित्रांसह राहत होतो. त्यावेळी मी डी. एड. देखील केलेले होते. एके दिवशी दुपारी महात्मा गांधी विद्यालयातील कॅन्टीनमध्ये मित्रांसह चहाला गेलो....
एक चैतन्यमय व्यक्तिमत्त्व
Last Updated: June 8, 2026श्री. ई. आर. जाधव माजी उपप्राचार्य, साधना विद्यालय, हडपसर, पुणे मी शिवाजीराव दादांच्या सानिध्यात कर्मवीर विद्यालय, विंचूर येथे ११ जून, १९७१ ते ३० मे, १९७२ या कालावधीत उपशिक्षक म्हणून काम केले. साधना विद्यालय, हडपसर येथे ११ जून, १९७६ ते ३० जून, १९८७ या कालावधीत उपशिक्षक म्हणून काम केले. या प्रदीर्घ कालावधीत त्यांच्यातील अखंड ऊर्जास्त्रोताची जाणीव...
शिक्षण महर्षी शिवाजीराव पाटील
Last Updated: June 8, 2026श्री. पंढरीनाथ चिमाजी बारवे मंचर, पुणे मंचर गावचे भाग्य अतिशय थोर आहे. म्हणूनच तेथे मोठ्या कर्मयोग्यांनी जन्म घेतला. त्या अनेकांपैकी एक म्हणजे शिक्षण महर्षी शिवाजीराव पाटील उर्फ दादा. १२ नोव्हेंबर, १९२९ साली भाऊराव गेणूजी पाटील यांच्या पोटी एक नररत्न दादांच्या रुपाने जन्माला आले. मंचरला या परिवाराकडे पाटीलकी होती. कुटुंब मोठे व सुशिक्षित, अनेक भावंडांचा राबता...
स्मृतिकथा
Last Updated: June 8, 2026श्री. यादव चासकर म्हाळुंगे पडवळ,पुणे ज्यांच्याबद्दल लिहिताना लेखणीला शब्दोशब्दी स्वतःच्या मर्यादेची जाणीव होत आहे. एक अमर्याद लोकोत्तर व्यक्तिमत्त्व म्हणजे मा. आमदार शिवाजीराव पाटील दादा… लक्षावधी वर्षातून एखादा सूर्य निर्माण होतो, हजारो शिंपल्यातून एखादाच मोती मिळतो तर शेकडो वर्षातून दादांसारखा एखादाच महापुरुष जन्माला येतो. गगनाला भिडणारा झंझावात जेव्हा मानवरूप धारण करतो, प्रत्येक कृती जेव्हा आकाश खेचून...
मी पाहिलेले माझे दादा
Last Updated: June 8, 2026प्राचार्या सौ. रजनी रघुनाथ गोंदकर डॉ. सी. एम. मेहता कन्या विद्यामंदिर व कनिष्ठ महाविद्यालय, कोपरगाव जुन्या पिढीतील ज्या मोजक्या ध्येयवादी, तत्त्वनिष्ठ करारी, स्वाभिमानी, निःस्वार्थी, प्रामाणिक, प्रेमळ परंतु विलक्षण व्यक्ती माझ्या आयुष्यात आल्या, त्यामध्ये माझ्या वडिलांप्रमाणेच दादांचा क्रमांक वरचा आहे. शिवाजीराव पाटील म्हणजे आपल्या सर्वांचे लाडके ‘दादा’ परंतु माझे मानसपिताच! नगर जिल्ह्याचे पहिले लाईफमेंबर, उत्तर विभागाचे...
शारदेचे उपासक, विकासाचे अभ्यासक
Last Updated: June 8, 2026श्री. सुर्यकांत थोरात निवृत्त तहसीलदार, मंचर, पुणे मी आणि शांताराम चिखले शेजारी राहतो. समोरासमोर आमचे दरवाजे. नेहमीप्रमाणे मी झोपेतून उठतो ना उठतो तोच चिखले सरांनी “शिवाजीदादा गेले’ असे सांगितले. डोळ्यांवर झोपेची थोडी झापड असल्याने ‘मन चिंती ते वैरी न चिंती’ ह्या म्हणीप्रमाणे माझ्या मनामध्ये शंकेची पाल चुकचुकली. मी विचारले ‘कोणते शिवाजीदादा गेले ?’ यावर सरांनी...
आमचे मामा
Last Updated: June 8, 2026श्री. शरद साळुंखे आर्किटेक्ट, हडपसर, पुणे पुण्यनगरीचे उपनगर हडपसर येथील रयत शिक्षण संस्थेच्या साधना विद्यालयात शिकत असताना आदरणीय मामा (पाटील सर) हे आमच्या शाळेचे प्राचार्य होते. त्यांचे रूबाबदार व्यक्तिमत्त्व पोशाखातील सुव्यवस्थितपणा, धीरगंभीर व मुद्देसूद बोलणे, करारी मुद्रा यामुळे त्यांची कायमची छाप माझ्या मनावर आहे. तसेच त्यांच्या संपर्कात येणाऱ्या व्यक्तिवरही ती पडत असे. पाटील सर शाळेत...
ऋषितुल्य दादा
Last Updated: June 8, 2026प्रा. के. एन. रोडे लाखणगाव, पुणे सन १९६० साली मी महात्मा गांधी विद्यालयात इयत्ता आठवीमध्ये प्रवेश घेतला. तेव्हापासून (शिवाजीराव पाटील) सरांबद्दलच्या अनेक आठवणी आजही मनात ठाण करून आहेत. त्यावेळी सर माझे वर्गशिक्षक व इंग्रजी शिकवण्यास होते. त्यांचा इंग्रजीचा पहिलाच तास असे. मी अवसरी बु।। ते मंचर पायी शाळेला जात होतो. एक दिवस शनिवारी मला शाळेला...
स्मृतिस्मरण
Last Updated: June 8, 2026श्री. प्रकाश अं. पवार वाल्हे, पुणे दादांच्या व्यक्तिमत्त्वाचे असामान्य गुण आणि कामाचं निरीक्षण करण्याचे एकमेव सौभाग्य मला लाभले. १९८८ ते १९९० आमदार निवास, चर्चगेट रुम नंबर ३३२, आकाशवाणीसमोर, तीन वर्षे त्यांच्या या रूमवर मी निवास केला. त्यांचा सहवास मला लाभला. दादांचे पुत्र उदय पाटील माझे मित्र. आम्ही दोघांनी स. प. महाविद्यालय, पुणे येथे बी.एस्सी. एकत्र...
बहुजनांचा आधारस्तंभ
Last Updated: June 8, 2026श्री. केशव टेमकर महात्मा गांधी विद्यालय, मंचर, पुणे ज्या प्रज्ञावंतांची मांदियाळी या मातीमध्ये जन्माला आली रुजली अन् वाढली त्या प्रज्ञावंतांमध्ये एक नाव आजन्म आदराने घेतले जाईल ते म्हणजे ‘तत्त्वनिष्ठ शिक्षक आमदार आदरणीय शिवाजीराव पाटील दादा…’ दादा हे एक चालतं बोलत विद्यापीठ होते. दादांनी समाजाला काय शिकवलं असेल तर त्यांनी आपला साधेपणा शिकवला व साधेपणातला मोठेपणा...
शिस्तप्रिय शिक्षकनेता
Last Updated: June 8, 2026श्री. संजय बाणखेले महात्मा गांधी विद्यालय, मंचर, पुणे रयत शिक्षण संस्थेचे संस्थापक पद्मभूषण डॉ. कर्मवीर भाऊराव पाटील यांनी बहुजन समाजातील दीनदलित, उपेक्षित, दुर्बल घटकांसाठी शिक्षणाच्या माध्यमातून उभी केलेली शैक्षणिक चळवळ पुढे चालविण्यासाठी ज्यांनी ज्यांनी योगदान दिले, त्यात प्रामुख्याने माजी शिक्षक आमदार शिवाजीराव पाटील उर्फ ‘दादा’ यांचे नाव आपल्याला घ्यावेच लागेल. दादांना शिक्षणाची खूप आवड व...
एक अष्टपैलू आदर्श नेता
Last Updated: June 8, 2026श्री. बी. एल. शिंदे अवसरी खुर्द, पुणे दिनांक ९ जून, २०१५ रोजी सकाळी सकाळी ७ वाजता मला माझे धाकटे चिरंजिव डॉ. संतोषचा फोन आला. “अण्णा, शिवाजीराव पाटील दादा गेले.” मन सुन्न झाले. डोळे पाझरले. भावना अनावर झाल्या. काय बोलावे हे समजेना. दादांची आणि माझी पहिली भेट विंचूर येथे शाळेच्या उद्घाटन प्रसंगी झाली. गेल्या वर्षी महाळुंगे...
दिशादर्शक व्यक्तिमत्त्व
Last Updated: June 8, 2026श्री. अरुण महादेव लोंढे चेअरमन, मा. लोकनेते किसनराव बाणखेले वि. का. सहकारी सोसायटी, मंचर, पुणे शिवाजीराव पाटील (दादा) आमचे आधारस्तंभ होते. शिक्षण क्षेत्रातील नोकरीमुळे दादा गावापासून खूप काळ दूर राहिले. त्यामुळे त्यांचा सहवास आम्हांला खूप कमी लाभला. परंतु शिक्षण क्षेत्रातील त्यांची आमदारकी व त्या क्षेत्रातील त्यांच्या उत्कृष्ट कामकाजामुळे माझे शिक्षक मित्र बी. एम. खानदेशे सर...
प्रथम पर्यावरणवादी कुशल अध्यापक प्रशासक
Last Updated: June 8, 2026अॅड. जयराम बाबुराव शिंदे पुणे ” मार्गाधारे वर्तावे । विश्व हे माहेर लावावे || अलौकिक नोहावे । लोकाप्रति || ” (ज्ञानेश्वरी, ३/१७१) संत ज्ञानेश्वरांनी कर्मयोगाचे विवेचन करताना, ज्ञानी पुरुषाने कर्मे करताना, सर्वसामान्य माणसासारखी फलासक्ती न ठेवता, आसक्तिरहित होऊन, लोकसंग्रहाची इच्छा धरून, कर्मे करावीत असे म्हटलेले आहे. हा विचार पाटील सरांना योग्य प्रकारे लागू होतो. सरांनी...
विश्वास
Last Updated: June 8, 2026श्री. दशरथ शेटे मंचर, पुणे सन १९९० साली दादा आमदारपदासाठी निवडणूक लढवीत आहेत ही वार्ता कळताच खूप आनंद झाला. मी १९ दिवसांची रजा टाकली व मंचर मुक्कामी दादांच्या प्रचारात सक्रिय झालो. आम्ही सर्वजण सकाळी ६.३० वाजता दादांसोबत गावोगावी प्रभावीपणे प्रचार करत होतो. परतीची वेळ रात्री उशिरा असे. आम्ही निमगाव सावा या गावामधील प्रचार संपवून रात्री...
आठवणी दादांच्या
Last Updated: June 8, 2026श्री. संतोष बाणखेले मंचर, पुणे. मा. आमदार शिवाजीराव पाटील तथा दादा आज आपल्यात नाहीत हा विचारच मनाला पटत नाही. प्रासादिक, प्रसन्नतेचा दरवळ असणारे नवोन्मेषशाली व्यक्तिमत्त्व हरपले. रयत शिक्षण संस्थेच्या शिक्षण चळवळीतील ‘राम’ गेला. एक शिक्षण महर्षी, एक शब्द कुबेर, शिक्षण क्षेत्रातील वारकरी वैकुंठाच्या यात्रेस निघून गेला. मंचर नगरीतील शैक्षणिक, साहित्यिक, सांस्कृतिक मैफल कायमची विराण झाली....
माणूस घडवणारा शिक्षक
Last Updated: June 8, 2026श्री. भास्कर सावंत कार्यवाहक, राणा प्रताप मंच, मंचर, पुणे रयत शिक्षक संस्थेत उपशिक्षक म्हणून आपल्या सेवेचा आरंभ करून पुढे शिक्षक आमदार आणि संस्थेचे उपाध्यक्ष या पदापर्यंत पोहचणारे शैक्षणिक क्षेत्रात आपला वेगळा ठसा उमटविणारे स्व. शिवाजीराव पाटील म्हणजे मंचरच्या मातीने घडविलेले असामान्य व्यक्तिमत्त्व. खरं तर ज्यांच्याविषयी बोलावं अशा व्यक्ती, बहुसंख्य राजकारणी व्यक्ती आपल्या सभोवताली असतात परंतु...
आंबेगावच्या सर्वांगीण प्रगतीचे शिल्पकार
Last Updated: June 8, 2026श्री. सचिन मधुकर बांगरयुवासेना राष्ट्रीय कार्यकारिणी सदस्य महाराष्ट्राच्या शैक्षणिक, राजकीय आणि सामाजिक इतिहासात मा. आमदार शिवाजीराव दादा पाटील हे नाव आदर, समर्पण आणि संघर्ष यांचे प्रतीक मानले जाते. त्यांनी महाराष्ट्रातील युवकांना सामाजिक जाण, नेतृत्व आणि मूल्यांची प्रेरणा दिली. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वात एक विलक्षण समतोल होत तो कणखर भूमिका आणि शांत संयमाचा. मा. शिवाजीराव दादा पाटील यांनी...
शिवाजी मामा : एक जगण्याचा विश्वास
Last Updated: June 8, 2026सौ. विदुला नितीन साळुंखे अहमदनगर डॉ. नितीन साळुंखे हे शिवाजीमामांचे भाचे व त्यांची मी पत्नी. भाचे सून असूनही मी पाटील कुटुंबात पहिल्यापासूनच सामावून गेले. उदयदादा, सौ. छायावहिनी, रणजितभाई आणि मामा-मामी हे सर्व कुटुंब आमच्या कुटुंबाशी अगदी एकरूप. त्यात सर्वात महत्त्वाचा वाटा शिवाजीमामांचा. “मोठे मामा’ हे पद त्यांनी मोठेपणानेच सांभाळले. आमच्या गोतावळ्यातील प्रत्येक निर्णय हा शिवाजीमामांना...
माझा दादा
Last Updated: June 8, 2026सौ. शकुंतला बाळासाहेब वाघ रौळस, पिंपरी, नाशिक दादा म्हणजे आमच्या पाटील कुटुंबाचा कारभारी. माया, प्रेम, जबाबदारी आणि आदरयुक्त भीती असं एक सर्वांना पोषक असं मिश्रण. असंख्य दीनदलितांचा कैवारी अशा या उत्तुंग हिमालयाच्या सावलीत आमचा पाटील परिवार विसावला होता. दादांच्या भेटीतील जिव्हाळा, हितगुज आणि सुखसंवादाने जीवनातील काही क्षण मंतरले जायचे व या क्षणांची शिदोरी माझ्यासारख्या सासुरवासिनींना...
नाते मनामनाचे
Last Updated: June 8, 2026श्री. विठ्ठल बांगर पिंपळगाव (खडकी), पुणे साधारणपणे २००० च्या सप्टेंबर महिन्यापासून मी उदयरावांच्या गाडीवर ड्रायव्हर म्हणून कामाला सुरुवात केली तसे माझ्या ओळखीच्या अनेकांनी मला प्रश्न विचारण्यास सुरुवात केली. “अरे! तू दादांकडे कसा काय कामाला लागलास ? दादा तर खूप रागीट आहेत. शिवाय त्यांना कोणतेही काम अगदी परफेक्ट लागते अन् तू तिथे कसा काय कामाला गेलास...
विधानपरिषदेतील शोक प्रस्ताव
Last Updated: June 8, 2026कै. शिवाजीराव मारुतराव पाटील, माजी विधानपरिषद सदस्य १. श्री. एकनाथ खडसे (विधानपरिषद सभागृह नेता व महसूल मंत्री) सभापती महोदय, शिवाजीराव मारुतराव पाटील, माजी विधानपरिषद सदस्य यांच्या निधनाबद्दल मी खालील शोक प्रस्ताव मांडतो. कै. शिवाजीराव मारुतराव पाटील यांचा जन्म १२ नोव्हेंबर, १९२९ रोजी बुलढाणा जिल्हयातील खामगाव येथे झाला. त्यांचे शिक्षण बी. ए. बी. टी पर्यंत झाले...
पद आणि प्रतिष्ठा
Last Updated: June 8, 2026शिवाजीराव पाटील तथा दादांनी विविध भूमिकेतून केलेली जनसेवा आमदार, विधान परिषद महाराष्ट्र राज्य अध्यक्ष: महाराष्ट्र टी.डी.एफ., मुंबई. पुणे जिल्हा माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा मुख्याध्यापक संघ, पुणे महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा मुख्याध्यापक महामंडळ. महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा मुख्याध्यापक संयुक्त महासंघ (विदर्भ, मराठवाडा व पश्चिम महाराष्ट्र). उपाध्यक्षः रयत शिक्षण संस्था,...